Mapa (klikalna)

NATO w polityce bezpieczeństwa Polski

Zespół autorski:
Władysław Grygolec, Marcin Kaźmirski, Piotr Piątkowski, Rafał Seniuch, Piotr Włodarski
MON — Departament Bezpieczeństwa Międzynarodowego

Wstęp

4 kwietnia 1949 r. Stany Zjednoczone, Kanadę oraz dziesięć państw europejskich zjednoczyło przekonanie, że tylko promując podzielane przez nie wartości, jak demokracja, prawa człowieka czy wolny rynek, uda się zapobiec wybuchowi kolejnej wojny światowej oraz zapewnić społeczeństwom Europy i Ameryki trwały pokój i pomyślny rozwój. Celem sygnatariuszy Traktatu Waszyngtońskiego oprócz wzajemnej pomocy w przypadku agresji stał się dalszy rozwój pokojowych i przyjaznych stosunków międzynarodowych przez wzmacnianie swych wolnych instytucji oraz rozpowszechnianie stabilności i dobrobytu.

Przez długie lata zimnej wojny Polska nie mogła uczestniczyć w rozpowszechnianiu (spreading) wartości euroatlantyckich — znalazła się bowiem po wschodniej stronie żelaznej kurtyny, gdzie prawa człowieka czy wolne instytucje istniały jedynie na papierze.

Sojusz natomiast przez czterdzieści lat swego istnienia nie tylko chronił swych członków przed zagrożeniem z zewnątrz, lecz także tworzył ramy permanentnego dialogu i współpracy, przyczyniając się ostatecznie do wytworzenia wspólnoty interesów, bezpieczeństwa i jednolitej euroatlantyckiej kultury obronnej.

Po roku 1989 Polska i Polacy odzyskali suwerenność, możliwość wyboru praw, jakimi chcą się rządzić, instytucji, jakie mają im służyć, oraz sojuszy wojskowych, w których chcą uczestniczyć. Rozpoczął się wówczas złożony proces transformacji ustrojowej, mający doprowadzić do stworzenia trwałych fundamentów demokratycznego państwa prawa opartego na poszanowaniu praw i swobód obywatelskich oraz respektującego zasady gospodarki wolnorynkowej, a więc tych wszystkich wartości, które legły w 1949 r. u podstaw Traktatu Waszyngtońskiego.

Z perspektywy ośmiu lat śmiało można powiedzieć, że Polska zakończyła już proces reform wewnętrznych. Członkostwo w Sojuszu Północnoatlantyckim ma utrwalić dotychczasowy dorobek, osadzając nas na trwałe w transatlantyckiej wspólnocie państw podzielających i promujących te same uniwersalne wartości euroatlantyckie.

Wejście do Sojuszu da Polsce, po raz pierwszy w jej najnowszej historii, wiarygodne gwarancje bezpieczeństwa, pewność, że w przypadku agresji może liczyć na pomoc sojuszników. Z drugiej strony, wchodząc do natowskiego systemu kolektywnej obrony, promując wartości euroatlantyckie oraz aktywnie uczestnicząc w sojuszniczym dialogu i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa, Polska będzie się przyczyniać do stabilności i bezpieczeństwa swoich przyszłych sojuszników oraz pozostałych państw kontynentu.

Polska postrzega rozszerzenie NATO jako proces historyczny, niosący korzyści dla całej przestrzeni bezpieczeństwa euroatlantyckiego.

Rozszerzenie Sojuszu ma kluczowe znaczenie dla ostatecznego pogrzebania zimnej wojny, dla przejścia od postzimnowojennego układu sił do systemu bezpieczeństwa opartego na współpracy i dialogu. Otwarcie NATO na nowych członków poszerza strefę bezpieczeństwa, stabilizując sytuację w Europie Środkowej i Wschodniej. W tym sensie dzisiejsze poszerzenie NATO odgrywa tę samą rolę dla integracji nowych demokracji z Europą Zachodnią, co stworzenie Sojuszu dla scementowania spójności jego obecnych członków.

Polska jest również przekonana, że rozszerzenie Paktu będzie mieć pozytywny wpływ na siłę i wewnętrzną spoistość Sojuszu. Rozszerzone NATO będzie w stanie skuteczniej wypełniać misję kolektywnej obrony, reagować na nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa europejskiego, jak np. sytuacje kryzysowe oraz spełniać funkcję głównego organizatora współpracy w zakresie bezpieczeństwa na kontynencie.

Wejście Polski do Paktu umocni również więż transatlantycką łączącą Stany Zjednoczone z Europą. Polacy to tradycyjny sojusznik Ameryki opowiadający się dziś jednoznacznie za utrzymaniem obecności polityczno-wojskowej Stanów Zjednoczonych na kontynencie i upatrujący w niej element o zasadniczym znaczeniu dla zachowania pokoju i stabilności w Europie.

Jednocześnie rozszerzenie Paktu poprzez wzmocnienie jego europejskiego komponentu będzie pomagać przejęciu przez Europejczyków większej odpowiedzialności za bezpieczeństwo kontynentu oraz sprzyjać rozwojowi Europejskiej Tożsamości w dziedzinie Bezpieczeństwa i Obrony.

Bezpośrednim efektem rozszerzenia Sojuszu Północnoatlantyckiego będzie również zlikwidowanie linii podziałów w Europie Środkowej i Wschodniej. Wszystkie państwa ubiegające się o członkostwo w NATO powitały z radością decyzje szczytu madryckiego o zaproszeniu do rozmów akcesyjnych Polski, Czech i Węgier, dostrzegając w decyzji o rozszerzeniu Sojuszu zapowiedż zbliżenia do ich granic strefy stabilności i bezpieczeństwa. Tak, jak pięć lat temu zarysowanie się, wówczas jeszcze mglistej, perspektywy uzyskania członkostwa w NATO było dla nas bodżcem do kontynuacji reform zmierzających do wprowadzenia standardów północnoatlantyckich, tak dziś faktyczne uruchomienie otwarcia Paktu na nowych członków dodaje impulsu przemianom w pozostałych państwach Europy Środkowej i Wschodniej starających się o członkostwo w NATO.

Polska jest również głęboko przekonana, że ewolucyjne i przejrzyste rozszerzenie Sojuszu Północnoatlantyckiego będzie miało w konsekwencji jednoznacznie pozytywny wpływ na wkomponowanie Rosji w euroatlantycką architekturę bezpieczeństwa. Otwarcie Sojuszu będzie czynnikiem zapobiegającym odrodzeniu się w Rosji pokusy ponownego zagospodarowania próżni powstałej po upadku Układu Warszawskiego. Pokazuje jej jednocześnie, że bezpieczeństwo europejskie nie jest sumą o grze zerowej, gdzie wzrost bezpieczeństwa jednych państw oznacza zagrożenie dla innych. W konsekwencji stabilizacyjny charakter rozszerzenia będzie jednym z czynników przekonujących Rosję do przyjęcia bogatej oferty strategicznego partnerstwa z Sojuszem, jaką daje jej Akt Stanowiący.

Polska już dziś jest przygotowana do integracji z Sojuszem Północnoatlantyckim. Jest demokratycznym państwem prawa z szybko rozwijającą się gospodarką rynkową, respektuje ogólnie przyjęte zasady stosunków międzynarodowych i wnosi wkład do bezpieczeństwa europejskiego.

Polska jest również w stanie ponieść przypadająca na nią część kosztów rozszerzenia. W naszym społeczeństwie istnieje powszechna zgoda, co do konieczności wyasygnowania na ten cel odpowiednich funduszy. Członkostwo w NATO od lat cieszy się niezwykle wysokim poparciem społecznym, obecnie sięgającym 90%.

Polska ma jednak świadomość stojących przed nią wyzwań. Rozpoczęła planowy proces przystosowania systemu obronnego i sił zbrojnych do integracji z NATO. Szczególny nacisk został położony na uzyskanie zdolności do współdziałania z siłami Sojuszu, modernizację sprzętu i uzbrojenia oraz przystosowanie infrastruktury obronnej do standardów natowskich.

Polska jest więc przekonana, że wchodząc do Sojuszu będzie w stanie ponieść wszystkie ciężary z tym związane oraz przyczyniać się do bezpieczeństwa pozostałych sojuszników.


HOMEStrona główna - CER Home Page NEXTNastępna strona - Next page

INTERNET CONSULTANT